Hình thức làm việc truyền thống phải chăng đang quay trở lại?

Khi nghiên cứu một số bài báo khác nhau về đề tài phát triển công ty: trong đó có bài của Ed Catmull, Giám đốc của Hãng Pixar và Disney Animation Studios¹ và một bài khác của Jean-Pierre Garnier, CEO (Giám đốc điều hành) hiện nay của GlaxoSmithKline ²

Tôi đã phát hiện ra một điều: Các công ty lớn dường như đang bắt đầu đi tìm lại các giá trị cộng đồng truyền thống. Ở đó, các nhân viên sẽ làm việc ở công ty trong suốt một thời gian dài (thậm chí có thể là cả đời) và công ty cũng thực sự mong muốn điều này.

Theo như những gì tôi được biết, các nhà lãnh đạo đang nhận ra việc một cộng đồng hoạt động sôi nổi sẽ đem lại một lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Catmull tin tưởng vào việc: Để có thể đem lại sự sáng tạo cần thiết cho sự hình thành và phát triển những công ty có doanh thu khổng lồ, mọi người cần phải tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau.

Điều này đòi hỏi một mối quan hệ được xây dựng lâu dài theo thời gian. Nói cách khác, bạn không thể đòi hỏi sự tin tưởng và tôn trọng ngay tức khắc.

Garnier tin rằng để có thể cải thiện tình hình ảm đạm trong hoạt động Nghiên cứu và Phát triển, một tình trạng đang đe dọa đến sự tồn tại của các công ty dược phẩm hàng đầu, thì các công ty này cần phải thay đổi bộ máy làm việc quan liêu cồng kềnh của mình.

Họ cần đem lại những thay đổi trong cộng đồng các nhà khoa học của công ty, từ đó thúc đẩy niềm đam mê theo đuổi nghiên cứu khoa học của họ, Vì đó chính là yếu tố quyết định cho sự phát triển của các công ty này.

Theo như hợp đồng kiểu cũ thì các nhân viên sẽ làm việc tận tâm suốt cuộc đời cho công ty. Kiểu hợp đồng này đã không còn thịnh hành vào giai đoạn đầu của những năm 1990, khi nền kinh tế chìm vào khủng hoảng và tình trạng thất nghiệp trở nên hết sức phổ biến.

Tôi đã từng giúp đỡ Bob Waterman hoàn thành công trình nghiên cứu nổi tiếng của ông "Tìm kiếm tài năng". Tôi đã viết một bài báo bàn về hợp đồng xã hội mới dựa trên khả năng thuê lao động mà vài công ty ở Silicon Valley đã đi đầu vào thời điểm đó.

Với nội dung: Thay vì bảo đảm công việc suốt đời cho nhân viên, các công ty nên cam kết giúp đỡ họ cập nhật các kỹ năng mới nhất để họ có thể phù hợp với những công việc mới.

Áp dụng vào thực tế

Ý tưởng dựa trên khả năng thuê lao động này trên lý thuyết nghe có vẻ rất hay, nhưng sẽ là ngây thơ khi hy vọng rằng nó sẽ mang lại một sự thay đổi nào đó.

Xin đừng hiểu lầm ý tôi. Tôi không hề có ý bảo rằng chúng ta nên quay lại sử dụng những loại hợp đồng xã hội cũ đó. Mọi thứ đã không còn như xưa nữa. Những công ty có phong cách hoạt động giống nhau đã không còn tồn tại.

Các cộng đồng cần phải có những công ty mới thường xuyên cạnh tranh, tạo áp lực với những công ty lâu đời. Một cộng đồng không chỉ hướng đến mục tiêu là chính nó mà phải được tổ chức xoay quanh một mục đích cụ thể (nghiên cứu ra một liệu pháp chữa bệnh mới hoặc làm ra một bộ phim độc đáo, có tính hấp dẫn).

Phải thừa nhận rằng việc nghiên cứu đề tài này đã đem lại cho tôi rất nhiều phấn khích. Tôi không bao giờ nghĩ rằng còn điều gì có thể thay thế được vai trò của nhân viên - hay chí ít những nhân viên giỏi.

Thật lòng mà nói, không gì khiến tôi khó chịu hơn việc những nhà lãnh đạo khẳng định (một cách chủ quan) rằng những nhân viên có năng lực và tận tâm của họ không thích hợp với những chiến lược họ mới đưa ra.

Bạn nghĩ sao về vấn đề này? Liệu sự khôi phục mối quan hệ trong cộng đồng mà tôi nêu ra có đi đúng hướng không hay đã lỗi thời? Nếu bạn đồng ý với quan điểm của tôi, thì theo bạn những cộng đồng này sẽ có hình thái như thế nào?

Yếu tố nào thúc đẩy sự phát triển của các cộng đồng này? Có những trở ngại nào cho việc tạo ra và duy trì các cộng đồng này? Cuối cùng, các cộng đồng này cần gì để tiếp tục tồn tại?

----------------------------------

Ghi chú:

1. Pixar Animation Studios được thành lập ngày 09/12/1985 dưới tên Graphics Group (Xưởng Hoạt họa Pixar, phát âm như "Pích-xa") là hãng phim hoạt hình nổi tiếng của Mỹ có trụ sở chính tại Emeryville, California. Pixar nổi tiếng với những phim truyện 3D dùng công nghệ tạo hình máy tính (computer-generated imagery, CGI), như là Câu chuyện Đồ chơi (Toy Story), Tìm kiếm Nemo (Finding Nemo) và Gia đình Siêu nhân (The Incredibles), được thiết kế từ chính phần mềm kết xuất đồ họa bản vị của hãng mang tên RenderMan, chuyên dùng để tạo nên những hình ảnh chuyển động chất lượng cao, sống động. Ngày 24/01/2006, Walt Disney Pictures đồng ý mua lại Pixar với giá 7,4 tỷ USD bằng cổ phần. Thỏa thuận hoàn tất vào ngày 5/05/2006 (bằng cách đổi một cổ phần Pixar cho 2,3 cổ phần Disney), biến Pixar thành một công ty trực thuộc Walt Disney.

2. GlaxoSmithKline (GSK): Tập đoàn dược phẩm khổng lồ của Anh

Nguồn: Tuần Việt Nam